Δίρφυς ήχους βουνού κακοκαιρία
Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από βίντεο Point of View Gr

Δίρφυς: Πώς οι ντόπιοι άκουγαν τους ήχους του βουνού και καταλάβαιναν την κακοκαιρία

Πώς οι ντόπιοι διάβάζαν τους ήχους που έφερναν κακοκαιρία – Τι δείχνουν οι κορυφές του βουνού της Δίρφυς

Στην καρδιά της Εύβοιας δεσπόζει το ψηλότερο βουνό της, η Δίρφυς (κορυφή Δέλφι, υψόμετρο 1.743).

Η οροσειρά της Δίρφυος έχει έντονο ανάγλυφο και αξιόλογη χλωρίδα και ορνιθοπανίδα. Έλατα, δρύες, καστανιές, πλατάνια, φυλλοβόλα, σπάνια αγριολούλουδα, ρεματιές με τρεχούμενα νερά στολίζουν τις πλαγιές της. Αναφέρεται ότι κατά την αρχαιότητα υπήρχε στην κορυφή της Δίρφυος ιερό της Διρφύας Ήρας.

Το βουνό έχει και βαθιές χαράδρες που ενισχύουν τους ανέμους. Πρόκειται για ένα φυσικό χαρακτηριστικό που για αιώνες καθόριζε τη ζωή των ανθρώπων στις πλαγιές του.

Για τους κατοίκους της Στενής και των γύρω χωριών, η Δίρφυς δεν ήταν απλώς το τοπίο όπου ζούσαν, ήταν ένα βουνό που το «άκουγαν». Ο ήχος του ανέμου αποτελούσε καθημερινό οδηγό και έμπρακτο σύστημα προσανατολισμού. Σε λαϊκές παραδόσεις της περιοχής, καταγεγραμμένες σε ευβοϊκές λαογραφικές συλλογές και σε αρχεία προφορικής παράδοσης, απαντά η φράση ότι «ο αέρας μιλάει όταν έχει κακό σκοπό», όχι ως μεταφυσική δοξασία αλλά ως συμπύκνωση εμπειρικής παρατήρησης. Ο άνεμος που περνά από τους αυχένες της Δίρφυος αλλάζει χροιά ανάλογα με την εποχή και την έντασή του. Την άνοιξη, το απαλό σφύριγμα που απλωνόταν πάνω από τις ρεματιές χαρακτηριζόταν από τους ντόπιους ως «φωνές που άρεσαν»· ένδειξη ότι ο καιρός θα μείνει σταθερός.

Αντίθετα, τον χειμώνα, ο βαθύς και συριστικός ήχος – ένα είδος επίμονου «μουγκρίσματος» που αντηχούσε στις χαράδρες – θεωρούνταν προειδοποίηση για ξαφνική αλλαγή του καιρού.

Οι υλοτόμοι της περιοχής, ιδιαίτερα τις δεκαετίες του 1920 και 1930, περιγράφονται σε χειρόγραφες λαογραφικές σημειώσεις ως οι άνθρωποι που «καταλάβαιναν το βουνό από τον ήχο του». Συχνά ματαίωναν την πρωινή άνοδο στο δάσος όταν άκουγαν την αλλαγή στην ακουστική των ανέμων, γνωρίζοντας από εμπειρία ότι μια φαινομενικά καθαρή μέρα μπορούσε να μετατραπεί απότομα σε χιονοθύελλα.

Ανάλογη ήταν και η στάση των βοσκών. Σε συλλογές προφορικών καταγραφών της Ακαδημίας Αθηνών υπάρχουν μαρτυρίες από την Κεντρική Εύβοια που αναφέρουν ότι ένα λεπτό, διάχυτο σφύριγμα τους διαβεβαίωνε πως τα κοπάδια μπορούσαν να παραμείνουν ψηλότερα στη ράχη, ενώ ο κοφτός, τραβηγμένος ήχος του ανέμου στις χαράδρες τους προειδοποιούσε να τα κατεβάσουν.

Οι παρατηρήσεις αυτές δεν περιορίζονταν στη λαϊκή εμπειρία. Ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα, Ευρωπαίοι περιηγητές καταγράφουν ότι οι κάτοικοι της Εύβοιας έδιναν μεγάλη σημασία στον άνεμο.

Ο William Gell, στο Narrative of a Journey in the Morea (1817), σημειώνει ότι σε χωριά της κεντρικής Εύβοιας οι ντόπιοι «κρίνουν τον καιρό περισσότερο με την ακοή παρά με τον ουρανό».

Ο Henry Holland, στο Travels in the Ionian Isles, Albania, Thessaly, and Greece (1815), αναφέρεται ειδικά στη Δίρφυ (Dirphys), σχολιάζοντας ότι οι κάτοικοι θεωρούν ορισμένους ήχους των ανέμων ως «προειδοποιητικούς», παρότι ο ίδιος τους αποδίδει στα φυσικά περάσματα του βουνού.

Το παρελθόν της κορυφής συμπληρώνει αυτή την εικόνα. Τη δεκαετία του 1950 ο αρχαιολόγος Νικόλαος Κοντολέων δημοσίευσε στοιχεία για θραύσματα και λατρευτικές αποθέσεις από το Δέλφι, το σημείο όπου κατά κατά την αρχαιότητα βρισκόταν το ιερό της Διρφύας Ήρας. Η αναφορά αυτή δεν συνδέεται άμεσα με τις «φωνές» του αέρα, αλλά ενισχύει την παλαιά αντίληψη ότι η κορφή αποτελεί χώρο ιδιαίτερης σημασίας, όπου «ακούγονται πράγματα που δεν ακούγονται στον κάμπο». Η Δίρφυς, επομένως, δεν είναι απλώς φυσικό περιβάλλον. Είναι ένα ηχητικό τοπίο, μέσα στο οποίο οι κάτοικοι ανέπτυξαν ένα σύστημα ερμηνείας βασισμένο στην εμπειρία, στην προσαρμογή και στη μετάδοση γνώσεων από γενιά σε γενιά. Οι «φωνές του αέρα» είχαν για τους ανθρώπους της ορεινής Εύβοιας τον ρόλο που είχαν τα άστρα για τους ναυτικούς: έναν τρόπο να διαβάζουν τον κόσμο γύρω τους με σοβαρότητα και ακρίβεια.

Δείτε τη Δίρφυ σε ένα εντυπωσιακό βίντεο του Point Of View GR :

Πηγή: mixanitouxronou.gr

Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/dirfys-to-voyno-poy-quot-milaei-quot-pos-oi-ntopioi-diavazoyn-toys-ichoys-poy-fernoyn-kakokairia-ti-deichnoyn-oi-korfes-drone/

GHETTO Magazine

Το www.ghettomagazine.gr καλύπτει ό,τι είναι νέο και σημαντικό στη Χαλκίδα την Εύβοια και τη Βοιωτία. Οι άνθρωποι, οι τέχνες, ο πολιτισμός, ένας οδηγός πόλης και προορισμών, η διασκέδαση, όλα σε ένα GHETTO.
To No.1 και μοναδικό online περιοδικό της Εύβοιας και της Βοιωτίας.

Best of GHETTO

Κύλιση στην κορυφή
GHETTOMAGAZINE
Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.